Tarım ve evcilleştirme

Er ya da geç bir kamp yiyeceğinin peşinden koşmayı bırakır ve onu yanında tutmaya başlar: toprakta bir ekin, saksıda bir mantar ve sana itaat eden hayvanlar.

TARLA

Açık bir araziye bir Tarla kur (N içinde İNŞA: ÇİFTLİK). İçinde yalnızca Sulukök yetişir. Boş tarlaya nişan al ve ekmek için E'yi basılı tut: tek bir Sulukök tohumu bütün tarlayı dokuz bitkiyle doldurur. Tohumlar çiçek açmış yabani Sulukökten, arada bir kendi olgun ekininden, bazen de bir çiftçinin ambarından çıkar.

Su. Yeni bir tarla kurudur. Çantanda Dolu su tulumu varken ona nişan al ve Z tuşuna bas: her tulum bir ölçü döker, boş tulum sende kalır; bir tarla on ölçü alır. Su matarası işe yaramaz. Açık gök altındaki bir tarlayı yağmur doldurur.
Büyüme. Ekin on beşer dakikalık dört aşamada büyür ve büyüyen her bitki her aşamada su içer: bütün bir ekin yaklaşık dokuz tulum içer. Üst üste iki aşama susuz kalan bitki kurur, bu yüzden kuru bırakılan bir ekim yarım saat içinde ölür.
Hasat. Üç aşamadan sonra bir bitki toplanabilir, ama yarıdan az ihtimalle Sulukök verir ve asla tohum vermez. Çiçek açması için tam bir saat bırakırsan neredeyse her zaman bir tane verir, bazen de bir tohum. Olgun bitkiler asla ölmez; seni bekler. Toplamak için her bitkide E'yi basılı tut.
Suyunu ve ekinin ne kadar ilerlediğini görmek için bir tarlaya nişan al. Sahibi onu temizleyebilir: nişan al ve K'ye iki kez bas.

MANTAR SAKSISI

Bir Zanaatkâr Mantar saksısı kurabilir (İNŞA: YARDIMCI); saksı ekili olarak gelir. Onu Z ile sula — bir Su matarasıyla ya da matara taşımıyorsan Dolu su tulumuyla — ve yaklaşık on beş dakikada iki üç Toprakekmeği mantarı olgunlaşır. Toplamak için E'yi basılı tut, sonra çantanda bir mantar varken yenisini ekmek için E'yi yeniden basılı tut. Kuru bir saksı sadece bekler; asla solmaz. Onu R ile kaldırıp taşı.

Tarla da saksı da kilitli değildir: herkes sulayabilir ya da toplayabilir. Bir kavmin kendi toprağında onlarınkini toplamak hırsızlıktır (bkz. SUÇ). Toplayıcı yeteneği ekinlerinden bir buçuk kat ürün alır.

EVCİLLEŞTİRME

Atlar, keçiler ve yaban öküzleri evcilleştirilebilir; domuzlar zaten evcildir. Birkaç adım yaklaş ve üzerinde çalış:

Sakinleştir (R). Her sözde biraz ilerleme olur, ama bir at ya da yaban öküzü bir an için kaçabilir.
Ona Yeşilyaprak yedir (Z). İki kat ilerleme sağlar, hayvan asla ürkmez ve iyileşir; yabani bir hayvan ancak üç saniyede bir yaprak yer.

Durduğunda ilerleme kayıp gider, o yüzden ara verme: tek başına yaklaşık yedi yaprak yeter. Hayvan, işi bitirenin olur ve evcilleştirmek deneyim kazandırır. Hayvan terbiyecisi yeteneği sakinleştirmenin etkisini ikiye katlar ve hayvanın çok daha seyrek kaçmasını sağlar.

Köpek başka bir meseledir. Yatıştırıcı sözler ona hiçbir şey ifade etmez, ama Çiğ et (Z) onu beş saniyeliğine ısırmak yerine durup yemeye iter. Bitirmeden önce parçaları vermeye devam et — toplam yaklaşık beş tane — ve köpek senin olur.

ONLARI ELDE TUTMAK

Yedekte götürme. Çantanda Halat varken evcil bir hayvana nişan al ve G tuşuna bas; bırakmak için yeniden bas. Halat harcanmaz. Yedekte götürürken koşamazsın ve bir hayvanı çekerken bindiğin at tırısta kalır.
Bağlama. Bir hayvanı Ahşap direğe götür ve oraya bağlamak için direğe nişan al + G; çözmek için elin boşken hayvana nişan al + G.
Sundurma (keçiler ve domuzlar). Birini yedeğinde getir ve içeri kapatmak için E'ye bas, en fazla üç tane. Aynı türden iki hayvan bir saat sonra üçüncüyü doğurur. Kapatılan hayvanlar sundurmanın yakınında dolaşır ve her zaman eve döner.
Ahır (bir at ya da yaban öküzü). Binerek ya da yedekte getir ve ahıra koymak için E'ye bas; yeniden E onu dışarı çağırır. F ona ad verir, iki kez K onu salar.
Köpek kulübesi (bir köpek). Aynısı; yoldaş bir köpeğin halata da ihtiyacı yoktur: onu peşinden getir ve E'ye bas. Onu gönderene kadar seni izlemeye devam eder. Kulübesi olan bir köpeğin üç canı vardır: yere serilirse iyileşmek için eve döner.

Başıboş bırakılan evcil bir hayvan, yakında kimse yokken uzaklaşıp gider — herkes ayrıldıktan sonra bir dakika içinde yok olur — o yüzden tutmak istediklerini barındır. Sahibi olmak da bir kilit sayılmaz: onu başıboş bulan herhangi bir oyuncu yedeğine alıp ya da binip götürebilir. Evcil hayvanların yiyeceğe ya da suya ihtiyacı yoktur; Yeşilyaprak (köpek için Çiğ et) yalnızca onları iyileştirir. Evcil bir yaban öküzü süt verir: Boş matarayla nişan al + R, on dakikada bir. Hayvan tüccarları evcil ve hazır hayvan alıp satar.

YANINDAKİ KÖPEK

Evcil köpeğini takipçin olarak yanına almak için ona nişan al + R; göndermek için yeniden. Emirleri için Z tuşunu basılı tut: W onu daha atak ya da daha uysal yapar, D seni izlemekle yeri korumak arasında geçiş yapar, K onu gönderir. Onu Çiğ etle iyileştir. Kulübesi olmayan bir köpeği gönderirsen ya da oyundan çıkarken geride bırakırsan sonsuza dek gider.

Bir kavmin evcil hayvanlarını kendi toprağından almak hırsızlıktır ve hayvan çalıntı olarak işaretli kalır (bkz. SUÇ).